Categorie archief: Geen onderdeel van een categorie

Nieuwe verkiezingen zijn niet nodig

Nieuwe verkiezingen zijn niet nodig. Wij als burgers kunnen het kabinet vullen met capabele ministers van een positie elders. Wij nomineren zèlf, nu nog onbekende, kandidaten op basis van hun cv, publicaties en onze eigen ervaring. Discreet bij de voorzitter@tweedekamer.nl of openbaar met de tag #ministeriabel. Het is dan aan de Tweede Kamer om de huidige demissionaire ministers een voor een te vervangen door nieuwe. 

Vooral de kandidaten die zich niet uitspreken over politiek en partijvoorkeur, maar alleen over de inhoud, zijn geschikt. Als het telefoontje komt vanuit het presidium dan hebben ze een dag de tijd erover na te denken, net zoals nu. Ervaring met een werkgever die met meerdere stemmen spreekt, maar wel met grote budgetten werkt is een grote plus. Reorganisaties en crisissituaties tot een goed einde brengen is ook een aanbeveling. 

Een kennismaking met alle Tweede Kamer-fracties en daarna de plenaire Tweede Kamer met de stemming maakt het af. De kandidaat kan altijd afzien van die laatste stap om reputatieschade te voorkomen.

Voor de derde dinsdag van september moet het nieuwe kabinet een begroting voorleggen aan de Tweede Kamer. 
De verkiezingsprogramma’s van de partijen en de verkiezingscampagne geeft een kabinet genoeg richting om verder te kunnen. Lukt dat niet? Stel de Tweede Kamer een goede vraag en laat ze een ècht goed debat erover voeren. Het land zal massaal inschakelen. Alle kwesties zijn dan vrij en partijen kunnen continue bij elkaar op zoek naar een meerderheid per onderwerp. 

En het regeerakkoord? Dat ontstaat gaandeweg en blijft dynamisch. Het kabinet kan ook deliberatieve bijeenkomsten organiseren met opgetrommelde burgers die bijgepraat worden door experts. Dit levert doorgaans een gematigd en werkbaar beleidsadvies. 

Dit is geen voorstel voor een ‘zakenkabinet’, want die wordt aangesteld om op de zaken te passen totdat er weer een ‘gewoon’ kabinet komt. Technocraten moeten het ook niet zijn, want het is juist tijd dat de menselijke maat terug komt. Ze zijn ook politiek eindverantwoordelijk, ze worden gecontroleerd door de tegenmacht, de Tweede Kamer. Laten we het een ‘burgerregering’ noemen.

Versplintering versus bestuurbaarheid naar aanleiding van de Spaanse verkiezingen

De versnippering van het Spaanse politieke landschap is problematisch volgens de buitenlandredacteur van Trouw. Terecht citeert ze een wetenschapper die bevestigt dat mensen zich nu beter gerepresenteerd weten. Maar in het stuk wordt geen onderscheid gemaakt tussen bestuur en volksvertegenwoordiging. Het probleem zit ‘m namelijk in het bestuur, dat moet volgens de 20e eeuwse traditie politiek gekleurd zijn. Zonder nu populistisch ‘een zakenkabinet’ als panacee te roepen is het wel belangrijk om dit pijnpunt te ontleden. 

Terecht citeert ze een wetenschapper die bevestigt dat mensen zich nu beter gerepresenteerd weten. Maar in het stuk wordt geen onderscheid gemaakt tussen bestuur en volksvertegenwoordiging. Het probleem zit ‘m namelijk in het bestuur, dat moet volgens de 20e eeuwse traditie politiek gekleurd zijn. Zonder nu populistisch ‘een zakenkabinet’ als panacee te roepen is het wel belangrijk om dit pijnpunt te ontleden. 

In Nederland worden de leden van de regering gelukkig niet direct gekozen. Dat biedt mogelijkheden. Nu kiest de zogenaamde ‘winnaar’ van de verkiezingen coalitiepartners uit en die mogen ministers uit de eigen partij aanleveren. De Tweede Kamer geeft dan met een krappe meerderheid vertrouwen aan die hele ploeg ministers. Die ploeg moet dan werken volgens een gezamenlijk, met veel moeite, opgesteld richtinggevend document; het regeerakkoord. Een document dat verder weinig formele waarde heeft, maar wel nuttig is om de coalitiepartijen elkaar te laten vertrouwen. 

Het zou al een doorbraak zijn als de Kamer de ministers individueel vertrouwen geeft. Als er dan eentje wegvalt kan die vervangen worden door een ander, want heeft geen eigen mandaat van de kiezer. Dat betekent dan ook dat het regeerakkoord vervangen moet worden naar permanente onderhandelingen in de gangen en kamertjes van het Binnenhof. Dit is een praktijk die we nu toch al vaker zien. Zo valt het onderscheid tussen coalitie en oppositie weg en dat is weer een grote winst voor de democratie: iederéén telt mee!

Dat hoeft geenszins te betekenen dat regeren onmogelijk wordt. Dat zien we bij demissionaire kabinetten, dat kan maanden door gaan. De meeste wetgeving is technisch en de overheid is zo wendbaar als een tanker. Het zijn alleen de echt politieke kwesties waarover onderhandeld moet worden. Die onderhandelingen vinden nu plaats tijdens de informatie-periode. Lastige kwesties worden dan uitgesteld (“meer onderzoek is nodig”) om na een paar jaar weer op te spelen, waarmee het einde van de coalitie wordt ingeluid en we weer naar de stembus kunnen. Dat is inderdaad onbevredigend. In het gepolariseerde Spanje zijn er splijtende kwesties die zo alles lam leggen. 

Als een enkele minister geen compromis weet te bereiken met de verschillende partijen in de Tweede Kamer zou die vervangen moeten worden door een andere. De rest van het kabinet kan gewoon doorgaan. De ministers die uiteindelijk overleven zijn degenen die het beste compromissen weten te smeden. Daarbij is een uitgesproken politieke kleur en partijloyaliteit eerder hinderlijk, belangrijker is integriteit, gezag en kennis van zaken. 

De boodschap voor de burger is dan ook dat een democratie geen winnaars en verliezers kent door verkiezingen. Iedereen wint en verliest af en toe, maar iedereen telt wel mee, wordt gehoord en kan invloed hebben op de uitkomst als er een onderling vertrouwen is in het parlement. 

Politieke fragmentatie is differentiatie. Is goed.

Martin Schulz en Paul Frissen schreven een essay waarin ze de vaak gehekelde politieke fragmentatie neerzetten als politieke differentiatie. Heel goed dus. Ze hekelen juist het dichtgetimmerde besturen in Nederland, waarbij de oppositie tamelijk machteloos is. Beter is het om aan het begin van een regeerperiode een minder gedetailleerd akkoord af te spreken met de hele volksvergadering, zodat iedereen af en toe eens wat anders mag en kan vinden. Minder fractiediscipline.

Dit sluit mooi aan bij de gedachte achter deze blog, voor het eerst geformuleerd in NRC Handelsblad op 29 augustus 2006. Dit essay verschijnt slechts 12 jaar later, best snel als je ziet wat er op het spel staat voor de ‘verliezers’ van deze benadering.

Mooi is ook dat in dit essay de burger als winnaar van de ‘fragmentatie’ wordt gepresenteerd. Terecht.

Het essay is hier helemaal gratis te downloaden als PDF van slechts 43 pagina’s: “Politieke fragmentatie – Balanceren tussen effectiviteit, legitimiteit en representativiteit”

Geen Trump, maar ook geen Oprah als president

Internationaal vergeleken weegt het regeerakkoord in Nederland zwaar

Het gezag voor de papieren werkelijkheid van regeerakkoord is internationaal uniek, beargumenteert professior van den Berg in een column op parlement.com. Elders is het belangrijker wie er een coalitie met elkaar aan gaat en doet het bijbehorende contract er niet zo toe.

Onhandig is zo’n papieren regeerakkoord wel. Die wordt voor de toekomst geschreven, maar die ellendige toekomst verandert.

Anderzijds biedt het wel de vrijheid om de personele invulling van de regering minder zwaar te laten wegen. De routebeschrijving staat op papier, dus de bestuurder die gaat sturen is minder van belang. Als die maar goede papieren en ervaring heeft!

Obama: ‘It’s not cool to not know what you’re talking about’

In een speech voor class 2016 van Rutgers University bepleit Obama professionele politici. Ook hij maakt geen onderscheid tussen bestuurders en volksvertegenwoordigers, maar we kunnen wel veronderstellend dat hij de besturende politici bedoelt.

(…) it’s interesting that if we get sick, we actually want to make sure the doctors have gone to medical school, they know what they’re talking about.  (Applause.)  If we get on a plane, we say we really want a pilot to be able to pilot the plane.  (Laughter.)  And yet, in our public lives, we certainly think, “I don’t want somebody who’s done it before.”

Lees de hele speech op whitehouse.gov.